Օքրոյան Եգոր

 Հիշիր

 Եթե բաժանարարում կա ստորակետ → դարձնում ենք ամբողջ թիվ

 Վարժություններ

 1. Բաժանել կարգային միավորներով

1. 5.4 ÷ 10 = ______
2. 8.32 ÷ 100 = ______
3. 7.5 ÷ 10 = ______
4. 42 ÷ 100 = ______
5. 9 ÷ 1000 = ______

 2. Բաժանել ամբողջ թվի

6. 6.4 ÷ 2 = ______
7. 9.6 ÷ 3 = ______
8. 5.5 ÷ 5 = ______
9. 8.4 ÷ 4 = ______
10. 7.2 ÷ 6 = ______

 3. Բաժանել տասնորդական կոտորակի

11. 3.6 ÷ 0.6 = ______
12. 4.8 ÷ 0.4 = ______
13. 2.5 ÷ 0.5 = ______
14. 6.3 ÷ 0.7 = ______
15. 1.2 ÷ 0.3 = ______

 4.Կրկնություն

16. 4.5 ÷ 10 + 1.2 = ______
17. 6.4 ÷ 2 − 1.5 = ______
18. 3.6 ÷ 0.6 + 0.4 = ______
19. 5 ÷ 100 + 2.3 = ______
20. 9.6 ÷ 3 − 0.8 = ______

Աշխարհաբար փոխադրիր հատվածը:

Ձմեռն էանց, անձրեւք անցին եւ գնացեալ մեկնեցան: Ծաղիկք երեւեցան յերկրի մերում, ժամանակ եհաս հատանելոյ, ձայն տատրակի լսելի եղեւ յերկրի մերում: Թզենի արձակեաց զբողբոջ իւր, որթք մեր ծաղկեալք ետուն զհոտս իւրեանց:
Արի եկ, մերձաւոր իմ, գեղեցիկ իմ, աղաւնի իմ, եւ եկ դու: Երեւեցո ինձ զերեսս քո եւ լսելի արա ինձ զբարբառ. զի բարբառ քո քաղցր է, եւ տեսիլ քո գեղեցիկ:

Կարդա այսպես.

յերկրի — հերկրի

հատանելոյ — հատանելո

զբողբոջ — ըզբողբոջ

իւր — յուր

զհոտս — ըզհոտըս

իւրեանց — յուրյանց

զբարբառ — ըզբարբառ

Բառարան

էանց — անցավ

անձրեւք — անձրևներ (ը)

անցին — անցան

գնացեալ — գնացած, գնացել, գնալով (այստեղ` նաև գնացին)

մեկնեցան — մեկնեցին, հեռացան

ծաղիկք — ծաղիկներ (ը)

յերկրի մերում — մեր երկրում

եհաս — հասավ

հատանելոյ — էտելու

ձայն տատրակի — տատրակի ձայն (ը)

զբողբոջ իւր — իր բողբոջը

որթք մեր ծաղկեալք — մեր ծաղկած որթերը

ետուն — տվեցին

զհոտս իւրեանց — իրենց հոտերը` բույրերը

արի — վեր կաց

երեւեցո — երևեցրու, ցույց տուր

զերեսս քո — քո երեսը

զբարբառ քո — քո խոսքը

տեսիլ քո — քո տեսքը

---

Նկատեցի՞ր, որ իւ բաղաձայնից առաջ կարդացվում է յու (հիշիր նաև իւրաքանչիւր, իւրմէ, սրբութիւն բառերը):

Дата: 5 сентября, 2025 Автор: anjelableyanВ Բնագիտություն 6-րդ դասարան 2025-2026

Այն ամենն, ինչ գոյություն ունի տիեզերքում ՝ անկախ մեր գիտակցությունից, կոչվում է մատերիա:

Ֆիզիկան որպես գիտություն ստեղծվել է վաղ ժամանակներում: Բնության երևույթները դիտարկել են դեռևս Հին Չինաստանում, Հին Հունաստանում, Հնդկաստանում: Ի սկզբանե ֆիզիկայով զբաղվել են փիլիսոփաները, աստվածաբանները, աստղագետները, ծովագնացները, բժիշկները: Մ.թ. ա. IV դարում Արիստոտելը ներմուծեց «Ֆիզիկա» հասկացությունը (հունարեն ֆյուզիս` բնություն բառից):

Ռուսերենում «ֆիզիկա» բառը ներմուծվեց XVIII դարում՝ շնորհիվ Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովի, ով ռուսական գիտության հիմնադիրն է: Նա փիլիսոփա էր, բանաստեղծ, ժամանակակից ռուսաց լեզվի հիմնադիր, լուսավորության  հայտնի գործիչ, որը կատարեց ֆիզիկայի դասագրքի առաջին թարգմանությունը գերմաներենից: Հենց այդ ժամանակներից էլ Ռուսաստանում սկսեցին լրջորեն զբաղվել այդ գիտությամբ:

Ֆիզիկան ուսումնասիրում է մեզ շրջապատող աշխարհը, բնության  երևույթները, հայտնաբերում է բնության մեջ տեղի ունեցող տարբեր ֆիզիկական երևույթները, միմյանց կապող օրենքները, բացահայտում երևույթների կապերն ու պատճառները։

Ֆիզիկայի գլխավոր խնդիրն է՝ ճանաչել բնության օրենքները, տարբեր նյութերի հատկությունները և օգտագործել դրանք մարդկանց օգտին:

Նյութը մատերիայի տեսակ է, որից բաղկացած են բոլոր ֆիզիկական մարմինները: Մեզ շրջապատող յուրաքանչյուր առարկա ընդունված է անվանել ֆիզիկական մարմին:

Չափել ֆիզիկական մեծությունը, նշանակում է այն համեմատել համասեռ մեծության հետ, որն ընդունված է որպես միավոր:

ֆիզիկան գիտություն է, որն ուսումնասիրում է բնության երևույթները:

Սակայն, հայտնաբերելով բնության երևույթները նկարագրող առավել ընդհանուր օրենքներ՝ մարդը դրանք օգտագործում է իր գործունեության ընթացքում: Մենք կենցաղում լայնորեն կիրառում ենք էլեկտրական սարքավորումներ՝ էլեկտրական սալիկներ, թեյնիկներ, արդուկներ, փոշեկուլներ, սառնարաններ: Այդ սարքերի ստեղծումը հնարավոր դարձավ էլեկտրական երևույթների և տարբեր նյութերի հատկությունների ուսումնասիրության շնորհիվ: Այսօր դժվար է պատկերացնել մեր առօրյան առանց ռադիոյի և հեռուստատեսության, համակարգիչների և բջջային հեռախոսների, որոնց հայտնագործումը ևս տեղի է ունեցել ֆիզիկայի շնորհիվ:
Մենք մշտապես առնչվում ենք շրջապատող աշխարհում տեղի ունեցող փոփոխությունների հետ: Ֆիզիկայում դրանք անվանում են ֆիզիկական երևույթներ: Ֆիզիկական գիտելիքների հիմքը դիտումներն ու փորձերն են:
Ֆիզիկայի խնդիրն է՝ հայտնաբերել զանազան օրինաչափություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս բացատրել և ընդհանրացնել տարբեր ֆիզիկական երևույթներ: 
Ֆիզիկական երևույթների յուրաքանչյուր տեսակ ուսումնասիրում է ֆիզիկայի առանձին բաժին (մեխանիկա, էլեկտրադինամիկա, օպտիկա, ջերմադինամիկա և այլն): Այդ բաժինները սերտորեն կապված են և կազմում են «ֆիզիկա» գիտության հիմնաքարը, որը նկարագրում և բացատրում է բնության բազմազան երևույթների պատճառները՝ սկսած գալակտիկաների առաջացումից և վերջացրած այն ամենով, ինչը որ մենք տեսնում ենք մեր շրջապատում: 

 Ֆիզիկական երևույթների շարքին են դասվում՝
1. Մեխանիկական երևույթները

2. Էլեկտրական երևույթներ

3. Մագնիսական երևույթներ

4. Լուսային (օպտիկական) երևույթներ

5. Ջերմային երևույթներ

6. Ձայնային երևույթներ

Գործնական աշխատանք

1․ Տրված բայերն այնպես ձևափոխի´ր, որ պատասխանեն ի՞նչ արեց և ի՞նչ է արել հարցերին:
Օրինակ՝ լսել-լսեց, լսել է:

ա)Գրել-գրել է գրեց, վազել-վազեց վազել է, կոտրել-կոտրվեց կօտրվել է, փակել- փակվեց փակվել է, աշխատել-աշխատեց աշխատել ե, հանդիմանել-հանդիմանեց հանդիմանել է, թիավարել-թիավարել է թիավարեց, փոխանակել-փոխանակեց թողանակել ե:

բ) կարդալ-կարդաց կարդացել է, աղալ-աղաց աղացել է, խաղալ-խաղաց, խաղացել է, գնալ-գնաց, գնացել է, գոռգոռալ-գոռգոռաց, գոռգոռացել է, դողալ-դողաց, դողացել է, դռդռալ-դռդռաց, դռդռացել է, մրմռալ-, մռմռալմրմռաց, մրմռացել է, թրթռալ-թրթռաց, թրթռացել է, թռվռալ-թռվռաց, թռվռացել է, կռկռալ-կռկռաց, կռկռացել է:

2․ Գրի՛ր հարցերին պատասխանող բառեր և բառակապակցություններ․

/Ե՞րբ/ արևի մայրամուտը դիտեց և տանից դուրս եկավ։
Երեկոյան արևի մայրամուտը դիտեց և տանից դուրս եկավ։

/Ինչպիսի՞/ մարդը հասնում է հաջողության։
Աշխատասեր մարդը հասնում է հաջողության։

Ծույլը միշտ /ինչի՞/ պատճառ է գտնում։
Ծույլը միշտ ձախողման պատճառ է գտնում։

Ամռանը /ինչի՞ց/ արտերը կարող են այրվել։
Ամռանը շոգից արտերը կարող են այրվել։

Թռչունները առավոտյան /ինչպե՞ս/ են երգում։
Թռչունները առավոտյան ուրախ ու զվարթ են երգում։

/Ի՞նչի՞ պատճառով/ մայրը չգնաց աշխատանքի։
Հիվանդության պատճառով մայրը չգնաց աշխատանքի։

3․Նախադասություններից դուրս գրիր ենթական և ստորոգյալը։

Ծառի գագաթը բարձրացած որսորդը երկար պարաններով երկու մեծ պարկ իջեցրեց։
Առավոտյան զբոսաշրջիկները հավաքեցին իրենց վրանները և բարձրացան սարը։
Մի րոպե ծառի վրա նստած թռչունը  թռավ ներքև ու առաջ շարժվեց տարօրինակ, մեծ ցատկերով, անհետացավ քարերի մեջ:

1. Ծառի գագաթը բարձրացած որսորդը — ենթակա
   իջեցրեց — ստորոգյալ
2. Զբոսաշրջիկները — ենթակա
   հավաքեցին, բարձրացան — ստորոգյալներ
3. Թռչունը — ենթակա
   թռավ, շարժվեց, անհետացավ — ստորոգյալներ

4. Դուրս գրիր գոյականները, ածականները և թվականները.

Տասնհինգ տարի օտարության մեջ էր ապրում։ Շատ դաժան և ծանր օրեր ունեցավ։ Հինգերորդ տարում որոշեց հարազատ գյուղ վերադառնալ։ Բայց գործերը վատ ընթացան և մնաց այդ հեռավոր քաղաքում։

Գոյականներ — տարի, օտարություն, օրեր, տարում, գյուղ, գործերը, քաղաքում

Ածականներ — դաժան, ծանր, հարազատ, վատ, հեռավոր

Թվականներ — տասնհինգ, հինգերորդ

5. Առաջին շարքի յուրաքանչյուր բառ հնարավոր բոլոր ձևերով բադադրի´ր (բաղադրյալ բառեր կազմիր) երկրորդ շարքի ածանցների հետ:

Ա. Հյուսիս, լեզու, հայր, դրախտ, տոն, նկարիչ, մեղ(ք), հարս(ն), քն(ի)ն, օտար, բազում, բնական, հան(ել), հաս(նել), դր (դնել), պահ(ել):

Բ.  Ույթ, ական, ային, անի, (ա)բար, ոտի, (ա)վոր, (ա)ցու, ություն, ածո

Հյուսիս — հյուսիսային, հյուսիսաբար
Լեզու — լեզվական, լեզվաբանություն
Հայր — հայրական, հայրություն
Դրախտ — դրախտային
Տոն — տոնական, տոնավաճառ
Նկարիչ — նկարիչական, նկարիչություն
Մեղք — մեղավոր, մեղքություն
Հարսն — հարսանիք
Քուն — քնավոր, քնություն
Օտար — օտարական, օտարություն
Բազում — բազմություն
Բնական — բնականաբար, բնականություն
Հանել — հանություն
Հասնել — հասանելի, հասունություն
Դնել — դրվատություն
Պահել — պահակ, պահվածք, պահություն

Մայրենի

Հ․ Թումանյան․ բանաստեղծություններ

Posted on February 22, 2026

ԻՄ ԵՐԳԸ

Գանձեր ունեմ անտա՜կ, անծե՜ր,
Ես հարուստ եմ, ջա՜ն, ես հարուստ
Ծով բարություն, շընորհք ու սեր
Ճոխ պարգև եմ առել վերուստ։

Անհուն հանքը իմ գանձերի,
Սիրտս է առատ, լեն ու ազատ.
Ինչքան էլ որ բաշխեմ ձըրի—
Սերն անվերջ է, բարին՝ անհատ։

Երկյուղ չունեմ, ահ չունեմ ես
Գողից, չարից, չար փորձանքից,
Աշխարհքով մին՝ ահա էսպես
Շաղ եմ տալիս իմ բարձունքից։

Ես հարուստ եմ, ես բախտավոր
Իմ ծընընդյան պայծառ օրեն,
Էլ աշխարհ չեմ գալու հո նոր,
Իր տրվածն եմ տալիս իրեն։

Առաջադրանքներ

1. Բանաստեղծության մեջ նշված բառերի համար գրեք հոմանիշ բառեր։Գանձեր – հարստություն, արժեքներ,Անտակ –անհուն, անսահ,Անծեր – անսահման, անեզր,Ճոխ – առատ, շռայլ,Առատ – շատ, առկայծուն,Բախտավոր – երջանիկ, հաջողակ
2. Բանաստեղծությունից դուրս գրեք 6 ածանցավոր բառ, դրանց արմատներով կազմեք նոր բառեր։Անտակ → տակ,Անծեր → ծայր,Անհուն → հուն,Բարձունք → բարձր,Պարգև → պարգևել
3. Ի՞նչ գանձեր մասին է հեղինակը խոսում․ Գանձեր ունեմ անտա՜կ, անծե՜ր,
   Ես հարուստ եմ, ջա՜ն, ես հարուստ։Հեղինակը խոսում է հոգևոր գանձերի մասին՝ սեր, բարություն, շնորհք։
4. Կարո՞ղ  եք ասել, թե որն է հեղիանակի գանձեր հանքը։Նա չի խոսում ոսկու կամ արծաթի մասին, այլ սրտի հարստության մասին։
5. Ձեր կարծիքով ինչպե՞ս է հեղինակը սերն ու բարությունը բաժանում և հնարավո՞ր է, որ դրանք ավարտվեն։ Հատասխանը հիմնավորեք։Նա ասում է, որ որքան էլ բաժանի, դրանք չեն վերջանա։ Սերն ու բարությունը չեն պակասում, եթե կիսվում ենք ուրիշների հետ։
6.  Հեղինակն ո՞ւմ ի նկատի ունի, երբ ասում է՝ «Իր տրվածն եմ տալիս իրեն»։Հեղինակը նկատի ունի Աստծուն։ Նա ասում է, որ այն ամենը, ինչ ստացել է Աստծուց, հիմա տալիս է մարդկանց։
7. Ի՞նչ զացողություն եք ունենում, երբ կարդում եք բանաստեղծությունը։Բանաստեղծությունը կարդալիս ես զգում եմ ուրախություն, ջերմություն և հույս։ Այն սովորեցնում է լինել բարի և սիրել մարդկանց։ 

22․02․2026

Թեմա՝ Տասնորդական կոտորակների բազմապատում

Տեսական մաս

Տասնորդական կոտորակների բազմապատկումը շատ նման է ամբողջ թվերով բազմապատկմանը։ Հիմնական քայլերը հետևյալն են՝

1. Սկզբից անտեսենք ստորակետը։
   Օրինակ՝ 0.4 × 0.3 → կարծես 4 × 3 = 12
2. Վերադարձնենք ստորակետը։
   Փաստորեն, հաշվում ենք, թե քանի թվանշան կա ստորակետից հետո երկու թվերում միասին։
   • 0.4 (1 թվանշան)
   • 0.3 (1 թվանշան)
     Հիմնականը՝ միասին 2 թվանշան → արդյունքում մեր ստացած թվի՝ 12-ի վերջից դեպի ձախ հաշվենք երկու թվանշան և դնենք ստորակետը կստացվի ՝ 0.12

Առաջադրանքներ

1. Կատարեք բազմապատկում

1. 0.5 × 0.2=0,1
2. 0.6 × 0.3= 0,18
3. 1.2 × 0.4=4,8
4. 2.5 × 0.6=1,50
5. 0.75 × 0.8=0,600

1. 0.3 × 0.7 = ___0,21___
2. 1.5 × 0.4 = ___0,60___
3. 2.8 × 0.5 = ___0,140___
4. 0.25 × 0.6 = ___0,160___
5. 0.9 × 0.3 = ___0,27___
6. 1.2 × 0.8 = ___0,96___4
7. 0.45 × 0.2 = ___0,90___
8. 3.5 × 0.6 = ___0,210___
9. 0.6 × 0.9 = ___0,54___
10. 2.1 × 0.3 = ___0,63___

2․ Կատարեք թվի և տասնորդական կոտորակի բազմապատկում

Օրինակ 0.4 × 3

• Վերացնենք ստորակետը 0.4 → 4
• Մտածենք 3 × 4 = 12
• Հիշենք, որ սկզբում ստորակետից հետո կար 1 թվանշան (0,4) → վերադարձնենք այն → 1.2

0.5 × 2 = 1
0.3 × 4 = 1.2
0.6 × 3 = 1.8
0.8 × 5 = 4
0.9 × 2 = 1.8

1.2 × 0.4 = 0.48
2.5 × 0.6 = 1.5
0.75 × 0.8 = 0.6
1.5 × 0.3 = 0.45
0.6 × 0.9 = 0.54

3.2 × 0.5 = 1.6
2.8 × 0.4 = 1.12
1.25 × 0.6 = 0.75
0.45 × 0.2 = 0.09
3.5 × 0.6 = 2.1

4. Խառը առաջադրանքներ (ուսումնասիրող առաջադրանքներ)

0.9 × 1.2 = 1.08
1.6 × 0.75 = 1.2
2.1 × 0.3 = 0.63
0.48 × 0.25 = 0.12
1.25 × 0.4 = 0.5

60. Напишите, какое число (порядковые числительные):

1 – первое
2 – второе
3 – третье
4 – четвёртое
5 – пятое
6 – шестое
7 – седьмое
8 – восьмое
9 – девятое
10 – десятое

61. Напишите, какой этаж:

1 – первый
2 – второй
3 – третий
4 – четвёртый
5 – пятый
6 – шестой
7 – седьмой
8 – восьмой
9 – девятый
10 – десятый

62. Напишите, какая страница:

1 – первая
2 – вторая
3 – третья
4 – четвёртая
5 – пятая
6 – шестая
7 – седьмая
8 – восьмая
9 – девятая
10 – десятая

70. Заполните таблицу:

молодой, белая, высокий, жёлтое, глупый, большое, красные, холодная, голубое, красивая, вишнёвое, коричневые, самый любимый, чёрный, низкая, хорошие, зелёная, своя, новый, серое, умные, плохой, самый дорогой, громкий, дешёвая, самое интересное, родные, свой, осенний, горячий, культурные, самое тёплое, важный, светлый, синие, главный, старая, мужской, правильный, своё, тихие, цветное.

какой? (м.р.)
молодой, высокий, глупый, самый любимый, чёрный, новый, плохой, самый дорогой, громкий, осенний, горячий, важный, светлый, главный, мужской, правильный, свой

какая? (ж.р.)
белая, холодная, красивая, низкая, зелёная, дешёвая, старая, своя

какое? (ср.р.)
жёлтое, большое, голубое, вишнёвое, серое, самое интересное, самое тёплое, своё, цветное

какие? (мн.ч.)
красные, коричневые, хорошие, умные, родные, культурные, синие, тихие

какой?	какая?	какое?	какие?

71.  Выберите правильный вариант:

интересный — в) музей
плохая — б) книга
высокое — а) дерево
интересные — б) люди
любимое — а) место
хороший — а) юрист
тёплые — в) вечера
чёрная — а) икра
умная — а) девочка
молодой — а) режиссёр
зелёная — б) улица
дешёвые — в) билеты
новые — в) очки
тёплое — б) море
коричневые — а) брюки
старая — а) площадь
светлая — а) комната
глупый — а) щенок
вишнёвое — а) мороженое
голубое — в) небо
низкий — б) диван
любимые — в) книги
самый умный — б) ученик
самое вкусное — б) мороженое
свой — в) дом
самый плохой — а) этаж
самая высокая — а) гора
свои — а) деньги
самые родные — б) люди
самое хорошее — б) фильм
эта — а) ночь
те — а) вещи
то — а) окно
этот — а) учитель
самые зелёные — в) сады
та — а) стюардесса

73. Запишите антонимы:

высокий – …………………………;  дешёвый – …………………………..;

громкий -………………………….;  умный –     ……………………………;

новый – …………………………….; горячий -……………………………….

зимний -……………………………; скучный – ……………………………..

высокий — низкий
дешёвый — дорогой
громкий — тихий
умный — глупый
новый — старый
горячий — холодный
зимний — летний
скучный — интересный